نقش روایات هم مضمون در پذیرش گزاره های امامتی سه تن از راویان متهم به غلو در کتاب کافی

نوع مقاله : نشریه حدیث و اندیشه

نویسنده

پژوهشگر مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار علیهم السلام و دانش آموخته دکتری رشته علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران

چکیده

کتاب گران‌سنگ «الکافی» شیخ کلینی مهمترین کتاب حدیثی شیعه است. اما در سند شماری از احادیث، برخی راویان متهم به غلو به چشم می خورند. این پژوهش، با تمرکز بر این کتاب ، به بررسی چگونگی پذیرش روایات امامتی سه راوی متهم به غلو – محمد بن عیسی بن عبید، عبدالله بن عبدالرحمن اصم و محمد بن اسلم – می‌پردازد. روش توصیفی-تحلیلی این جستار، نشان می‌دهد که کلینی با اتکا به اصول «وثوق صدوری» و بهره‌گیری از «قرائن پذیرش» متعدد، اعتبار این دسته از روایات را، به ویژه در گزاره‌های امامتی، مورد سنجش قرار داده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اتهام غلو، به تنهایی، مانع از اعتبار پذیری مطلق روایات این افراد نشده و در صورت وجود شواهد و قراین محتوایی همچون موافقت با آموزه‌های قطعی حدیثی و تکرار مضمون در منابع معتبر دیگر، روایات این راویان نیز می‌توانند به عنوان بخشی از میراث حدیثی شیعه معتبر تلقی شوند. این مطالعه بر نقش حیاتی اصول علمی در ارزیابی و پالایش میراث حدیثی تأکید کرده و راهکاری برای تعامل هوشمندانه با روایات منسوب به راویان محل بحث ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات