«معزالدین محمّد حسینی اردستانی» (م بعد از ۱۰۶۶ق) از نویسندگان کمتر شناختهشدۀ قرن یازدهم هجری است که نامش غالباً تحتالشعاع انتساب جنجالی به یک کتاب حدیثی - کلامی موسوم به «کاشف الحق» و پیوند بحثبرانگیز آن با «حدیقة الشیعة» منسوب به مقدس اردبیلی قرار دارد. روشن نبودن جایگاه علمی وی و نبود پژوهشی مستقل دربارۀ شرححال او، باعث شده تا تحلیلها دربارۀ انتساب آثار به وی دچار تشتّت باشد. این پژوهش به این پرسش پاسخ دهد که: معزالدین اردستانی کیست و انتساب کتاب کاشف الحق به وی، با تکیه بر شواهد تاریخی و نسخهشناختی، تا چه حد مستند و قابلقبول است؟ این تحقیق که با رویکرد توصیفی - تحلیلی و استناد به منابع تاریخی و نسخهشناختی نشان میدهد که وی منصب دبیری در محضر سلطان قطبشاهی و تولیت برخی از موقوفات را در اختیار داشته و شخصیتِ علمی قابلتوجهی نداشته است. علاوه بر چند اثر ترجمهای (عربی به فارسی) و تفسیر کمحجم هلاتی، کتاب موسوم به کاشف الحق هم به او منسوب شده که محل تأمل بوده و این انتساب پذیرفتنی نیست. این یافتهها علاوه بر زدودن غبار از چهرۀ وی، بستر ارائۀ نظریات و تحلیلها درخصوص این آثار را فراهم میآورد و به حلّ بخشی از چالشهای انتساب کتاب کاشف الحق کمک میکند.
حسینی اردستانی، احمد بن علی، (قرن۱۱ق)، معالجة الأمراض من الرأس القدم، نسخه خطی با شماره ۵۱۵۴، مشهد: کتابخانه آستان قدس رضوی.
خاتونستانی، (مجهول)، منسوب به معزالدین محمد اردستانی و محمد خاتونعاملی و دیگران (۱۰۵۸ق؛ ادعا شده)، امامت (موسوم به کاشف الحق)، نسخه خطی با شماره ۲۹۶۸، حیدرآباد هند: کتابخانۀ سالار جنگ.
ــــــــــ ، منسوب به معزالدین محمد اردستانی و محمد خاتونعاملی و دیگران (۱۲۳۱ق)، (کتابی در موضوع امامت، بدون عنوانِ اصلی؛ مشهور به) کاشف الحق، نسخه خطی با شماره ۱۱۹۷۰، قم: کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی.
دارابی، محمد بن محمد، (۱۳۹۱ش)، تذکرۀ لطایف الخیال، تصحیح: یوسف بیگباباپور، قم: مجمع ذخائر اسلامی.
ــــــــــ ، (۱۴۱۸ق)، مقامات السالکین، تحقیق و تصحیح: سید جعفر نبوی، قم: نشر مرصاد (نشر زائر).
مدنی، علی بن احمد (سید علیخان مدنی)، (۱۳۸۳ش)، سلافة العصر فی محاسن الشعراء بکل مصر، تهران: مرتضوی.
منزوی، احمد، (۱۳۶۵ش)، فهرست مشترک نسخههای خطی فارسی پاکستان، اسلام آباد - پاکستان : مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
میر انصاری، علی، (۱۳۹۴ش)، فهرست نسخههای خطی فارسی و عربی کتابخانه فردوسی کالج وادام (Wadham) دانشگاه آکسفورد (مجموعه میناسیان)، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
ــــــــــ ، (۱۵ ذیالقعده ۱۱۰۵ق)، متمم منتخب تاریخ الحکماء، نسخه خطی به شماره ۱۶۲۱۶/۴، کاتب: عبدالعظیم بن عبدالله نیشابوری، تهران: کتابخانه مجلس شورا.
واثقی، حسین، (۱۳۹۳ش)، المکاتبات المکیة، قم: مؤلف.
وکیلی، محمدحسن، (۱۳۹۸ش)، تطهیر الشریعة عن حدیقة الشیعة، مشهد: موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام نور.
استادی, کاظم. (1403). واکاوی جایگاه علمی و کتابشناختی ملّا معزّالدین اردستانی در پرتو بررسی انتساب «کاشف الحق». نیم سالنامه علمی-ترویجی حدیث و اندیشه, 19(38), 127-155.
MLA
کاظم استادی. "واکاوی جایگاه علمی و کتابشناختی ملّا معزّالدین اردستانی در پرتو بررسی انتساب «کاشف الحق»". نیم سالنامه علمی-ترویجی حدیث و اندیشه, 19, 38, 1403, 127-155.
HARVARD
استادی, کاظم. (1403). 'واکاوی جایگاه علمی و کتابشناختی ملّا معزّالدین اردستانی در پرتو بررسی انتساب «کاشف الحق»', نیم سالنامه علمی-ترویجی حدیث و اندیشه, 19(38), pp. 127-155.
VANCOUVER
استادی, کاظم. واکاوی جایگاه علمی و کتابشناختی ملّا معزّالدین اردستانی در پرتو بررسی انتساب «کاشف الحق». نیم سالنامه علمی-ترویجی حدیث و اندیشه, 1403; 19(38): 127-155.
)